Hướng dẫn tự quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) mới nhất cho thu nhập từ ngày 01/01 đến 31/12 hàng năm như thế nào?

HƯỚNG DẪN TỰ QUYẾT TOÁN THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN (TNCN) MỚI NHẤT: ĐỪNG ĐỂ MẤT TIỀN VÌ THIẾU HIỂU BIẾT

Bạn có biết? Hàng năm có rất nhiều cá nhân bị phạt hàng triệu đồng vì chậm nộp tờ khai thuế, hoặc ngược lại, bỏ quên hàng chục triệu tiền hoàn thuế vì... ngại làm thủ tục.

Mùa quyết toán thuế TNCN (cho kỳ tính thuế năm dương lịch vừa qua) đang đến gần. Nếu bạn là người có thu nhập từ nhiều nơi, freelancer, hoặc đơn giản muốn kiểm tra xem mình có được hoàn thuế hay không, bài viết này là dành cho bạn.

1. Hiểu đúng về Quyết toán thuế TNCN: Tại sao phải làm?

Quyết toán thuế TNCN là gì?

Nói một cách đơn giản, Quyết toán thuế TNCN là việc bạn "chốt sổ" với cơ quan Thuế về tổng thu nhập của mình trong cả một năm dương lịch (từ 01/01 đến 31/12). Quá trình này nhằm mục đích:

• Tính lại chính xác số thuế thực tế phải nộp.

• So sánh với số thuế đã bị khấu trừ tại nguồn (tạm nộp) trong năm.

Kết quả sẽ xảy ra 1 trong 3 trường hợp:

1. Nộp thêm: Nếu số thuế phải nộp > Số đã tạm nộp.

2. Được hoàn thuế: Nếu số thuế phải nộp < Số đã tạm nộp.

3. Hòa (Bù trừ): Số thuế phải nộp = Số đã tạm nộp (hoặc chuyển số nộp thừa sang kỳ sau).

Tại sao bạn KHÔNG NÊN bỏ qua việc quyết toán thuế TNCN?

Việc quyết toán không chỉ là nghĩa vụ mà còn là quyền lợi sát sườn của bạn:

• Tránh bị phạt nặng (Rủi ro pháp lý): Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, cá nhân chậm nộp hồ sơ khai thuế có thể bị phạt từ 2 triệu đến 25 triệu đồng. Ngoài ra, nếu phát sinh số thuế phải nộp mà chậm nộp, bạn sẽ bị tính tiền chậm nộp 0,03%/ngày (tương đương khoảng 11%/năm).

• Lấy lại tiền của chính mình (Quyền lợi): Đây là trường hợp rất phổ biến. Ví dụ: Bạn có thu nhập 150 triệu/năm nhưng có nuôi con nhỏ, cha mẹ già (người phụ thuộc). Sau khi tính giảm trừ gia cảnh, bạn không phải đóng thuế, nhưng hàng tháng công ty đã trích tạm 10%. Lúc này, bạn làm quyết toán để nhận lại 100% số tiền đó.

• Hồ sơ tín dụng "sạch": Khi bạn cần vay vốn ngân hàng, mua nhà, hoặc xin Visa đi các nước phát triển, tờ giấy "Xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế" là một điểm cộng uy tín cực lớn.

2. Ai PHẢI tự quyết toán và ai ĐƯỢC MIỄN?

Không phải ai cũng cần tự mình đi làm thủ tục này. Bạn cần xác định mình thuộc nhóm nào dưới đây theo quy định tại Nghị định 126/2020/NĐ-CP:

Nhóm 1: Bắt buộc phải tự quyết toán với cơ quan thuế

Bạn thuộc nhóm này nếu:

1. Có thu nhập từ tiền lương, tiền công từ hai nơi trở lên trong năm và khi tính toán lại thì phát sinh số thuế phải nộp thêm.

2. Không đủ điều kiện để ủy quyền cho tổ chức trả thu nhập quyết toán thay.

3. Đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc tại cơ quan thuế (trường hợp chưa đăng ký tại công ty).

Nhóm 2: Được ủy quyền cho công ty quyết toán thay

Bạn được "nhờ" kế toán công ty làm giúp nếu:

• Chỉ có thu nhập tại một nơi duy nhất.

• Có thu nhập một nơi + thu nhập vãng lai ở nơi khác (như làm CTV) nhưng bình quân tháng không quá 10 triệu đồng và đã bị khấu trừ 10% tại nguồn (và bạn không có nhu cầu quyết toán phần thu nhập vãng lai này).

Nhóm 3: ĐƯỢC MIỄN quyết toán (Không cần làm gì cả)

Bạn không cần nộp hồ sơ quyết toán nếu rơi vào các trường hợp "đặc quyền" sau:

• Số thuế TNCN phải nộp thêm sau quyết toán từ 50.000 đồng trở xuống. (Nhà nước miễn cho số lẻ này, bạn không cần kê khai hay nộp).

• Số thuế phải nộp nhỏ hơn số thuế đã tạm nộp nhưng bạn không có nhu cầu hoàn thuế hoặc bù trừ vào kỳ sau.

• Cá nhân có thu nhập vãng lai đã khấu trừ 10% và không có nhu cầu quyết toán phần này.

3. Thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN (Cập nhật mới nhất)

Căn cứ Điều 44 Luật Quản lý thuế 2019, bạn cần ghi nhớ các mốc thời gian sau để tránh bị phạt:

Lưu ý quan trọng cho người được Hoàn thuế: Nếu bạn tính toán ra mình được HOÀN THUẾ, bạn có thể nộp hồ sơ quyết toán bất cứ lúc nào sau ngày 30/04 mà không bị phạt. Vì vậy, nếu chỉ để nhận tiền về, bạn không cần chen chúc nộp vào những ngày cao điểm tháng 4.

4. Quy trình tự Quyết toán thuế Online (Không cần đến cơ quan thuế)

Hiện nay, Tổng cục Thuế đã hỗ trợ làm online rất tiện lợi. Bạn không cần nộp bản giấy.

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

• Chứng từ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (Xin từ tất cả các công ty bạn đã làm việc/nhận lương trong năm). Hiện nay đa số là chứng từ điện tử.

• Thông tin người phụ thuộc (nếu có thay đổi/bổ sung).

• Tài khoản ngân hàng chính chủ (để nhận tiền hoàn).

Bước 2: Đăng nhập hệ thống

• Truy cập: http://canhan.gdt.gov.vn hoặc dùng app eTax Mobile.

• Đăng nhập bằng tài khoản Thuế điện tử hoặc tài khoản VNeID (Định danh điện tử mức 2).

Bước 3: Chọn tờ khai

• Chọn mục "Quyết toán thuế" -> "Kê khai trực tuyến".

• Chọn tờ khai 02/QTT-TNCN.

Bước 4: Điền thông tin

• Hệ thống thường sẽ tự động điền các thông tin cơ bản. Nhiệm vụ của bạn là nhập số liệu từ "Chứng từ khấu trừ thuế" vào các chỉ tiêu về thu nhập chịu thuế và số thuế đã khấu trừ.

• Nhập thông tin giảm trừ gia cảnh (bản thân, người phụ thuộc, bảo hiểm, từ thiện...).

Bước 5: Nộp hồ sơ

• Sau khi kiểm tra số liệu (hệ thống tự tính số tiền phải nộp hoặc được hoàn), bạn đính kèm file ảnh/PDF chứng từ khấu trừ thuế.

• Nhập mã OTP và bấm Nộp.

Lời khuyên từ chuyên gia

1. Kiểm tra kỹ chứng từ: Hãy chắc chắn bạn đã tập hợp đủ chứng từ khấu trừ thuế từ tất cả các nơi chi trả thu nhập. Thiếu một nơi cũng khiến hồ sơ bị trả lại hoặc bị coi là kê khai thiếu.

2. Đừng đợi "nước đến chân mới nhảy": Hệ thống thuế thường bị quá tải vào những ngày cuối tháng 4. Hãy làm sớm ngay khi có đủ chứng từ.

3. Tài khoản ngân hàng: Khi điền thông tin hoàn thuế, bắt buộc phải dùng số tài khoản của chính bạn (trùng tên với MST).

Bạn vẫn thấy bối rối với các con số? Nếu bạn gặp khó khăn trong việc xác định mình có phải quyết toán hay không, hoặc vướng mắc khi thao tác trên hệ thống eTax, đừng ngần ngại để lại câu hỏi bên dưới.

Việc tuân thủ pháp luật thuế không chỉ giúp bạn tránh rắc rối mà còn góp phần xây dựng đất nước. Chúc bạn một mùa quyết toán "thảnh thơi" và nhận được khoản hoàn thuế xứng đáng!